Rủi ro hình sự trong doanh nghiệp thường hình thành từ một chuỗi quyết định kinh doanh, phân quyền không rõ, kiểm soát bị bỏ qua hoặc cách ứng phó sai khi sự việc đã phát sinh. Việc đánh giá phải phân định chính xác trách nhiệm của pháp nhân thương mại, người quản lý và cá nhân trực tiếp thực hiện; không suy đoán trách nhiệm chỉ từ chức danh, nhưng cũng không dùng cơ chế ủy quyền để che lấp hành vi chỉ đạo, chấp thuận hoặc hưởng lợi.

Dịch vụ pháp lý về hình sự doanh nghiệp là gì?

Đây là hai nhóm công việc gắn với nhau: kiểm soát rủi ro hình sự trong hoạt động thường ngày của doanh nghiệp, và tham gia bảo vệ, bào chữa khi sự việc đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Cả hai nhóm cùng dựa trên một nền tảng hồ sơ: ma trận thẩm quyền, dấu vết phê duyệt và tài liệu chứng minh quá trình ra quyết định. Doanh nghiệp có nền tảng đó thì việc giải trình về sau dựa trên chứng cứ; doanh nghiệp không có thì phải dựa vào lời trình bày.

Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng?

• Nhận giấy mời, giấy triệu tập hoặc yêu cầu giải trình từ cơ quan có thẩm quyền liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.
• Phát sinh sự việc về quản lý doanh nghiệp, tài sản, vốn, công nợ hoặc giao dịch nội bộ có dấu hiệu vi phạm.
• Cần rà soát rủi ro trong lĩnh vực thuế, hóa đơn, kế toán, ngân hàng, tín dụng, chứng khoán, bảo hiểm hoặc huy động vốn.
• Tham gia đấu thầu, mua sắm hoặc làm việc thường xuyên với khu vực công và cần kiểm soát rủi ro hối lộ, lợi ích nhóm.
• Hoạt động xuất nhập khẩu, hàng hóa, xuất xứ hoặc điều kiện kinh doanh có nguy cơ bị xem xét về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả.
• Sự việc phát sinh trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, tài nguyên, môi trường, an toàn lao động hoặc các tội phạm chuyên ngành.
• Tranh chấp hợp đồng hoặc công nợ bị chuyển hướng thành tố giác về lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm, chiếm đoạt tài sản.
• Sự việc liên quan đến công nghệ, dữ liệu, bí mật kinh doanh và chứng cứ điện tử trong hoạt động doanh nghiệp.

Dịch vụ cốt lõi

Thiết kế quyền hạn và dấu vết quyết định

Xây dựng ma trận thẩm quyền, ngưỡng phê duyệt, cơ chế kiểm tra chéo và quy tắc xử lý xung đột lợi ích. Quyết định trọng yếu cần ghi nhận dữ kiện được cung cấp, ý kiến phản biện, người phê duyệt, điều kiện kèm theo và việc theo dõi thực hiện.

Kiểm soát các vùng rủi ro cao

• Thuế, hóa đơn, kế toán, dòng tiền, quỹ tiền mặt và giao dịch với bên liên quan.
• Đấu thầu, mua sắm, hoa hồng, quà tặng, chi phí tiếp khách và làm việc với người có chức vụ, quyền hạn.
• Tín dụng, huy động vốn, chứng khoán, bảo hiểm, biện pháp bảo đảm và sử dụng vốn sai mục đích.
• Xuất nhập khẩu, hải quan, xuất xứ, hàng cấm hoặc hạn chế kinh doanh, hàng giả và gian lận thương mại.
• Đất đai, xây dựng, tài nguyên, môi trường, an toàn lao động và điều kiện kinh doanh.
• Dữ liệu, an ninh mạng, bí mật kinh doanh, sở hữu trí tuệ và chứng cứ điện tử.
• Quản lý tài sản doanh nghiệp, công nợ, hàng tồn kho, chiếm dụng và giao dịch có dấu hiệu tư lợi.

Cơ chế phát hiện và phản ứng

Doanh nghiệp cần kênh phản ánh, quy tắc tiếp nhận và phân loại sự việc, kế hoạch bảo toàn tài liệu, nhóm xử lý độc lập và cơ chế báo cáo khẩn. Điều tra nội bộ phải có mục tiêu, phạm vi, thẩm quyền, phương pháp thu thập hợp pháp và biện pháp bảo vệ dữ liệu; không được hợp thức hóa hồ sơ, gây ảnh hưởng đến người cung cấp thông tin hoặc cản trở hoạt động của cơ quan có thẩm quyền.

Xác định tư cách và phạm vi tham gia tố tụng

Tùy tư cách của khách hàng và giai đoạn tố tụng, luật sư có thể tham gia với vai trò người bào chữa; người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự hoặc người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố; hoặc tư vấn cho doanh nghiệp, người đại diện và cá nhân có liên quan. Vai trò, quyền tiếp cận hồ sơ và thủ tục đăng ký tham gia của mỗi tư cách là khác nhau.

Tham gia trước khi khởi tố và giai đoạn giải quyết nguồn tin

Hỗ trợ xác định tư cách làm việc, rà soát tài liệu, chuẩn bị nội dung giải trình, tham gia theo phạm vi pháp luật cho phép, bảo toàn chứng cứ và kiến nghị ghi nhận đầy đủ yêu cầu, tài liệu, tình tiết gỡ tội hoặc chứng minh thiệt hại.

Tham gia điều tra, truy tố và xét xử

Thực hiện thủ tục tham gia; nghiên cứu hồ sơ trong phạm vi được phép; xây dựng lý thuyết vụ án, chiến lược hỏi và chứng cứ; đề nghị thu thập, giám định, định giá hoặc đối chất khi có căn cứ; chuẩn bị bản bào chữa hoặc bản bảo vệ, tham gia phiên tòa và thực hiện quyền khiếu nại, kháng cáo theo ủy quyền và quy định tố tụng.

Thu hồi tài sản, trách nhiệm dân sự và hậu quả kinh doanh

Vụ án hình sự kinh tế thường đồng thời phát sinh việc kê biên, phong tỏa tài sản, yêu cầu bồi thường, thu hồi tài sản, xử lý hợp đồng, giấy phép, lao động, truyền thông và khả năng hoạt động liên tục. Chiến lược tố tụng cần kết nối với phương án bảo toàn tài sản hợp pháp và duy trì hoạt động thiết yếu của doanh nghiệp.

Giới hạn dịch vụ

Kết quả phụ thuộc vào chứng cứ, diễn biến tố tụng, hành vi của các chủ thể và đánh giá của cơ quan có thẩm quyền. CILAF cung cấp đánh giá, chiến lược và dịch vụ luật sư trong phạm vi hợp đồng; không cam kết không bị khởi tố, không bị áp dụng biện pháp tố tụng, được miễn trách nhiệm hoặc đạt một bản án cụ thể.