Luật Hợp tác xã 2023 - những điểm mới cần lưu ý

1615 lượt xem

Ngày 20 tháng 6 năm 2023, Luật Hợp tác xã số 17/2023/QH15 đã được thông qua và sẽ được đưa vào áp dụng từ ngày 01/7/2024. Dưới đây là một số điểm mới nổi bật của Luật Hợp tác xã 2023 cần chú ý và nắm rõ.

Luật Hợp tác xã 2023 bao gồm 12 Chương và 115 Điều gồm những quy định chung; chính sách của nhà nước về phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; thành viên của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; thành lập hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; tổ chức quản trị hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và so với Luật Hợp tác xã năm 2012 thì nhiều hơn 03 Chương và 51 Điều.

  1. Bổ sung nhiều về khái niệm liên quan đến Hợp tác xã:

So với Luật Hợp tác xã 2012, Luật mới đã bổ sung thêm nhiều định nghĩa liên quan đến hợp tác xã và các hoạt động hợp tác xã, điển hình như:

- Thứ nhất, khoản 1 Điều 4 Luật Hợp tác xã năm 2023 định nghĩa: “Giao dịch nội bộ: Là việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ bao gồm cả dịch vụ tạo việc làm và hoạt động cho vay nội bộ của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cho thành viên chính thức theo thỏa thuận bằng văn bản”.

- Thứ hai, khoản 2 Điều 4 Luật Hợp tác xã năm 2023 định nghĩa: “Giao dịch bên ngoài là giao dịch của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không thuộc giao dịch nội bộ”.

-Thứ ba, khoản 3 Điều 4 Luật Hợp tác xã năm 2023 định nghĩa: “Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã: Là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi thông tin về đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp cho hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã”.

- Thứ tư, khoản 7 Điều 4 Luật Hợp tác xã năm 2023 định nghĩa: “Hợp tác xã là tổ chức có tư cách pháp nhân do ít nhất 05 thành viên chính thức tự nguyện thành lập, hợp tác tương trợ trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung về kinh tế, văn hóa, xã hội của thành viên, góp phần xây dựng cộng đồng xã hội phát triển bền vững, thực hiện quản trị tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ ”.

- Thứ năm, khoản 8 Điều 4 Luật Hợp tác xã năm 2023 định nghĩa: “Liên hiệp hợp tác xã là tổ chức có tư cách pháp nhân do ít nhất 03 hợp tác xã là thành viên chính thức tự nguyện thành lập, hợp tác tương trợ trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực tham gia thị trường, góp phần xây dựng cộng đồng xã hội phát triển bền vững; thực hiện quản trị tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ”.

  1. Bổ sung về hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến hợp tác xã:

Theo quy định tại Điều 7 Luật Hợp tác xã 2023 đã bổ sung thêm nhiều hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã so với trước đây. Theo đó:

- Hành vi bị nghiêm cấm đối với Cơ quan quản lý Nhà nước được bổ sung như sau:

+ Điểm c Khoản 1: “Hỗ trợ, ưu đãi cho tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không đúng nguyên tắc, đối tượng, thẩm quyền, nội dung, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật”.

+ Điểm d Khoản 1: “Lợi dụng quyền hạn để làm trái quy định của pháp luật về hỗ trợ, ưu đãi cho tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã”.

+ Điểm đ Khoản 1: “Gây chậm trễ, phiền hà, cản trở, sách nhiễu tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ chức, cá nhân có liên quan trong đăng ký, hoạt động và thực hiện hỗ trợ tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã”.

- Hành vi bị nghiêm cấm đối với tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã: “Sử dụng nguồn lực hỗ trợ không đúng mục đích đã cam kết (điểm đ Khoản 2)”.

 - Hành vi nghiêm cấm đối với thành viên của tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã: “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì lợi ích cá nhân hoặc của một nhóm thành viên (điểm a Khoản 3)”.

  1. Bổ sung về quyền, nghĩa vụ của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã:

Bên cạnh các quyền, nghĩa vụ của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã đã được ghi nhận của Luật Hợp tác xã trước đây, Điều 9 và Điều 10 Luật Hợp tác xã 2023 đã bổ sung thêm một số quyền và nghĩa vụ như sau:

- Về quyền của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (Điều 9):

+ Huy động vốn theo quy định (Khoản 10);

+ Cho vay nội bộ theo quy định (Khoản 11);

 + Theo dõi riêng các khoản doanh thu, chi phí của giao dịch nội bộ và giao dịch bên ngoài (Khoản 12);

 + Tham gia tổ chức đại diện của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (Khoản 16).

- Về nghĩa vụ của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (Điều 10):

+ Thực hiện công bố thông tin cho thành viên theo quy định tại Điều 14 Luật Hợp tác xã và công bố thông tin theo quy định của pháp luật có liên quan (Khoản 10);

+ Bồi thường thiệt hại do hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã gây ra cho thành viên theo quy định và Điều lệ (Khoản 11);

+ Lập, cập nhật và lưu trữ sổ đăng ký thành viên chính thức, thành viên liên kết góp vốn (Khoản 12).

Trong đó, Luật Hợp tác xã 2023 cũng bổ sung thêm các quy định mới về:

- Điều 12. Chế độ lưu trữ tài liệu;

- Điều 14. Công bố thông tin cho thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã;

- Điều 15. Sổ đăng ký thành viên của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

  1. Bổ sung một Chương về chính sách phát triển hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã:

Chính sách phát triển hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được xem là một trong những điểm mới nổi bật tại Luật Hợp tác xã 2023. Cụ thể, Luật Hợp tác xã 2023 đã bổ sung thêm Chương II Chính sách của nhà nước về phát triển tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Các chính sách này gồm:

  • Chính sách phát triển nguồn nhân lực, thông tin, tư vấn (Điều 20);
  • Chính sách đất đai (Điều 21);
  • Chính sách thuế, phí và lệ phí (Điều 22);
  • Chính sách tiếp cận vốn, bảo hiểm (Điều 23);
  • Chính sách ứng dụng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Điều 24);
  • Chính sách tiếp cận và nghiên cứu thị trường (Điều 25);
  • Chính sách đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, trang thiết bị (Điều 26);
  • Chính sách hỗ trợ tư vấn tài chính và đánh giá rủi ro (Điều 27);
  • Chính sách hỗ trợ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp (Điều 28).

Theo đó, tại Điều 18 Luật Hợp tác xã 2023 có nêu rõ, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã được xem xét thụ hưởng chính sách trên khi đáp ứng các tiêu chí sau:

- Không trong thời gian thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính do vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật này; không trong thời gian chấp hành bản án hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật”;

- Phát triển thành viên hoặc tăng tỷ lệ giá trị giao dịch nội bộ hoặc phát triển quỹ chung không chia, tài sản chung không chia hoặc thực hiện giáo dục, đào tạo cho thành viên, người lao động hoặc mới thành lập tại địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;

- Có báo cáo kiểm toán trong trường hợp có yêu cầu.

  1. Bổ sung về điều kiện nhà đầu tư nước ngoài trở thành thành viên hợp tác xã:

Căn cứ theo khoản 1 Điều 30 Luật Hợp tác xã 2023 bổ sung về điều kiện để cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài trở thành thành viên hợp tác xã. Theo đó, cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài muốn trở thành thành viên chính thức, thành viên liên kết góp vốn của hợp tác xã thì phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư.

Ngoài ra, theo quy định tại Khoản 5 Điều 30 Luật Hợp tác xã 2023 cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài khi tham gia là thành viên chính thức, thành viên liên kết góp vốn của hợp tác xã phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Một là, điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài;

- Hai là, điều kiện đảm bảo quốc phòng, an ninh theo quy định.

Trong đó, tại Khoản 7 Điều 30 Luật Hợp tác xã 2023 quy định thì: Tổng số thành viên chính thức là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và cá nhân là nhà đầu tư nước ngoài phải chiếm tỷ lệ dưới 35% tổng số thành viên chính thức của hợp tác xã.

  1. Bổ sung quy định cho vay nội bộ trong hợp tác xã:

Luật Hợp tác xã 2023 đã bổ sung quy định về hoạt động cho vay nội bộ trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tại Điều 83.

Theo đó, cho vay nội bộ là việc hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cho thành viên chính thức vay trong thời hạn không quá 12 tháng nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống trên nguyên tắc tự nguyện, tự chịu trách nhiệm, không vì mục tiêu lợi nhuận.

Đáng chú ý hơn, việc cho vay phải bảo toàn vốn, có hoàn trả và bù đắp đủ các khoản chi phí của hoạt động cho vay nội bộ. Hoạt động cho vay nội bộ không phải là hoạt động ngân hàng theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.

Ở Điều 83 Luật này cũng đã nêu rõ, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã cho vay nội bộ khi đã đáp ứng các điều kiện như sau:

- Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã tổ chức theo tổ chức quản trị đầy đủ và số lượng thành viên Ban kiểm soát tối thiểu từ 03 thành viên trở lên;

- Cho vay nội bộ sau khi đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, không sử dụng nguồn vốn huy động trong và ngoài thành viên để cho vay nội bộ;

- Mở sổ sách ghi chép, theo dõi và hạch toán riêng hoạt động cho vay nội bộ;

- Hoạt động cho vay nội bộ phải được Đại hội thành viên thông qua và quy định trong Điều lệ.

Luật Hợp tác xã 2023 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2024.

---------------

Nếu còn thắc mắc, hoặc cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT CiLAF & PARTNERS

Address: 234 Ngô Thì Nhậm, P. An Khánh, Q. Ninh Kiều, TP. Cần Thơ

Phone: 0706.68.78.68

Mail: contact@cilaf.vn

Website: www.cilaf.vn

Hoặc inbox trực tiếp qua Fanpage

Facebook: Công ty Luật Cilaf & Partners

Link: https://www.facebook.com/cilaf.vn

Zalo OA: zalo.me/2884625428758109382