NGHỊ ĐỊNH 283/2026/NĐ-CP: KHUNG XỬ PHẠT MỚI BUỘC DOANH NGHIỆP RÀ SOÁT TOÀN BỘ VÒNG ĐỜI LAO ĐỘNG

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP, thiết lập khung xử phạt mới, rộng và chi tiết hơn đối với các hành vi trong quản trị nhân sự — từ tuyển dụng, hợp đồng, thử việc, tiền lương đến dữ liệu người lao động và nghĩa vụ BHXH. Cilaf & Partners xin tổng hợp các nội dung trọng yếu để Quý khách hàng kịp thời rà soát trước ngày 10/9/2026.

1. NHỮNG NHÓM RỦI RO DOANH NGHIỆP CẦN ƯU TIÊN
●    Giao kết hợp đồng lao động – Điều 15: phạt theo số lượng người lao động đối với việc không giao kết bằng văn bản khi pháp luật yêu cầu, giao kết sai loại hợp đồng hoặc thiếu nội dung chủ yếu; có thể buộc giao kết đúng loại hợp đồng và hoàn trả giấy tờ, tiền hoặc tài sản đã giữ.
●    Thử việc – Điều 16: trả lương thử việc thấp hơn thỏa thuận hoặc thấp hơn 85% mức lương của công việc có thể bị phạt đến 05 triệu đồng; có thể bị buộc trả đủ tiền lương và giao kết hợp đồng khi thử việc đạt yêu cầu.
●    Tiền lương – Điều 23: trả lương không đúng hạn; không trả hoặc trả không đủ lương theo hợp đồng, lương làm thêm giờ, làm đêm hoặc lương ngừng việc bị xử phạt theo số lượng người lao động; mức phạt đối với tổ chức có thể lên đến 100 triệu đồng.
●    Dữ liệu người lao động – Điều 10: khai thác, chia sẻ hoặc sử dụng trái phép dữ liệu chưa công bố có thể bị xử phạt; mua bán, trao đổi hoặc chiếm đoạt trái phép dữ liệu có thể bị phạt đến 70 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. TRỌNG TÂM MỚI VỀ CHẬM ĐÓNG VÀ TRỐN ĐÓNG BHXH
●    Chậm đóng BHXH bắt buộc: mức phạt có thể bằng 12% – 15% tổng số tiền chậm đóng tại thời điểm lập biên bản, nhưng không quá 75 triệu đồng, tùy hành vi.
●    Trốn đóng BHXH: Điều 44 quy định các thang phạt theo số người chưa đăng ký và mức 18% – 20% tổng số tiền trốn đóng, tối đa không quá 75 triệu đồng đối với một số hành vi.
●    Nghĩa vụ đi kèm: buộc đăng ký đầy đủ, đóng đủ số tiền và nộp khoản 0,03%/ngày đối với thời gian chậm, trốn đóng.

3. LƯU Ý QUẢN TRỊ VỀ BẢN CHẤT QUAN HỆ LAO ĐỘNG
●    Tên gọi quan hệ không quyết định bản chất pháp lý: việc gọi là "cộng tác viên", "khoán việc" hoặc "thử việc" không thay đổi bản chất. Nếu thực tế thể hiện có việc làm được trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, doanh nghiệp có thể đối diện rủi ro bị xác định lại là quan hệ lao động và truy đóng BHXH.

4. CILAF KHUYẾN NGHỊ HÀNH ĐỘNG TRƯỚC 10/9/2026
●    Đối chiếu danh sách nhân sự thực tế: so sánh dữ liệu HR, bảng chấm công, bảng lương, tài khoản hệ thống, hợp đồng và danh sách tham gia BHXH để phát hiện lao động chưa được ghi nhận đúng.
●    Rà soát toàn bộ mẫu hợp đồng: kiểm tra loại hợp đồng, nội dung bắt buộc, phụ lục, thử việc, điều khoản tiền lương, làm thêm giờ, điều chuyển, chấm dứt và bảo mật dữ liệu.
●    Kiểm tra nền lương đóng BHXH: đối chiếu tiền lương và các khoản bổ sung làm căn cứ đóng với hợp đồng, bảng lương, chính sách thu nhập và dữ liệu kê khai.
●    Xử lý khoản chậm đóng: lập kế hoạch nộp đủ, tính khoản phát sinh và lưu tài liệu giải trình; không để tình trạng kéo dài qua ngưỡng có thể bị xác định là trốn đóng.
●    Siết quản trị dữ liệu nhân sự: phân quyền truy cập, kiểm soát việc xuất file, chia sẻ cho nhà cung cấp và lưu bằng chứng đồng ý/xử lý dữ liệu theo quy định.
●    Chuẩn bị hồ sơ thanh tra: lập bộ hồ sơ chuẩn theo từng nhóm: tuyển dụng, hợp đồng, tiền lương, thời giờ làm việc, kỷ luật, an toàn lao động, BHXH và dữ liệu.
Nghị định 283/2026/NĐ-CP mở rộng đáng kể phạm vi rủi ro tuân thủ lao động — từ hợp đồng, tiền lương đến dữ liệu người lao động và BHXH. Bản tin này chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý cụ thể. Vui lòng liên hệ Cilaf & Partners để được tư vấn chi tiết theo từng trường hợp cụ thể.

CÔNG TY LUẬT CILAF & PARTNERS
Hãng luật chuyên tư vấn pháp lý đầu tư, kinh doanh cho doanh nghiệp tại Cần Thơ & Mekong. Đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, đồng hành cùng khách hàng cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới nhằm phát hiện, ngăn ngừa và giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
 www.cilaf.vn ✉ contact@cilaf.vn
☎ 0918 185 518 - 0706 687 868
Lầu 1, số 41 Cách Mạng Tháng Tám, P. Cái Khế, TP. Cần Thơ